Inhistory

Bij de presentatie op 5 juni 2026 van het digitaliseringsproject van de archieven van 25 Zeeuwse ambachtsheerlijkheden door het Zeeuws Archief hield ik een inleiding over de geschiedenis van de ambachtsheerlijkheden in Zeeland. Wat was een ambachtsheerlijkheid, welke typische kenmerken hadden de heerlijkheden in Zeeland en wat bleef er over toen de politieke macht die ermee verbonden was werd afgeschaft? Een licht bewerkte versie van deze inleiding verscheen als blog op de website van het Zeeuws Archief.

2026
in: publicaties
tags: politieke geschiedenis, sociale geschiedenis, webteksten

– – –

Willem Schorer (1717-1800) was een jurist, auteur, grondbezitter en president van de Raad van Vlaanderen in Middelburg en leefde in een eeuw met een grote maatschappelijke dynamiek. In de Zeeuwse steden werd vooral na het midden van de achttiende eeuw de neergang van de oude handelseconomie gevoeld. Tegelijkertijd deden op het platteland boeren steeds meer goede zaken. Het politieke stelsel schudde op zijn grondvesten, met de komst van de Fransen in 1794 als het slotakkoord van de achttiende eeuw. Ook in het culturele en intellectuele leven had zich toen al een nieuwe ontwikkeling ingezet. Willem Schorer maakte het allemaal van dichtbij mee.

lees meer

2026
in: publicaties
tags: politieke geschiedenis, provinciegeschiedenis

• Auteurs: Jeanine Dekker en Jan van Broekhoven
• Uitgever: Het Paard van Troje
• Goes 2024

Verhalen en tradities bepalen onze kijk op het verleden en hoe belangrijk we dat vinden. Maar feit en fictie willen nog weleens door elkaar lopen. We eren helden, maar op welke gronden eigenlijk? Hoe zit het met die oer-Zeeuwse gewoonten? Zijn ze wel zo typisch Zeeuws als waar we ze voor houden? En zijn alle tradities wel zo oud als we denken? Niets is wat het lijkt in dit lees- en doe-boek. Ik schreef de teksten, bedacht de spelletjes en verzorgde de beeldredactie. Grafisch ontwerper Jan van Broekhoven tekende voor de vormgeving.

2024
in: publicaties
tags: boeken, cultuurgeschiedenis, erfgoed, volkscultuur

– – –

• Uitgever: Uitgeverij Matrijs
• Utrecht 2023

Zeeland is land in zee. Maar liefst 429 kilometer aan dijken, dammen, duinen en kades beschermt de inwoners van deze provincie voor overstromingen. Eén ding hebben die honderden kilometers kust met elkaar gemeen. Er is enorm veel en hard aan gewerkt. Aanleg, onderhoud, beheer, herstel en versterking zijn constanten in de geschiedenis van de Zeeuwse zeeweringen. En nog nooit waren die werken zo omvangrijk als in de tweede helft van de twintigste eeuw. Dit boek vertelt hoe aannemers de kolossale werken, die technisch vaak ook nog eens heel gecompliceerd waren, tot stand brachten.

2023
in: publicaties
tags: boeken, landschap & ruimte, provinciegeschiedenis

– – –

• Verschenen in: Domburg, vergezichten over 800 jaar stad
  pagina: 6-7
• Auteurs: Peter Blom, Aagje Feldbrugge, Peter Henderikx, Martin Maas, Peter Jan Margry, Bernard Meijlink, Ilja Mostert, Francisca van Vloten
• Redactie: Jeanine Dekker
• Uitgever: Het Paard van Troje
• Goes 2023

Domburg kreeg in 1223 stadsrecht. De geschiedenis van deze Zeeuwse kustplaats gaat echter veel verder terug. In het boek Domburg, vergezichten over 800 jaar stad geven acht auteurs ieder een doorkijkje in het veelkleurige verleden van deze oude, bescheiden stad.

2023
in: publicaties

– – –

• Verschenen in: Zierikzee, acht eeuwen stad
  pagina: 237-245
• Auteurs: Jeanine Dekker en Huib Uil
• Redactie: Jeanine Dekker, Huib Uil en Ineke van den Broek (beeldredactie)
• Uitgever: Het Paard van Troje
• Goes 2021

In de slotbeschouwing van het boek Zierikzee, acht eeuwen stad geven we een aantal karakteristieken van de geschiedenis van deze stad. Zierikzee dankte zijn welvaart aan het water. De stad was eeuwenlang bovendien een bestuurlijke zwaargewicht. Kapitaal, ondernemersactiviteit en bestuurlijke macht waren van groot belang voor de stedelijke welvaart. Die zag je terug in de culturele dynamiek, dankzij de internationale handelscontacten en migratie. In de negentiende eeuw was een heroriëntatie aan de orde. Aan de stedelijke autonomie was een einde gekomen en de kwakkelende economie vroeg om een nieuwe richting. De regionale functie van Zierikzee als verzorgingscentrum van het eiland kreeg toen meer aandacht. Al vóór 1300 was Zierikzee in ruimtelijk, bestuurlijk, juridisch, militair, sociaal en economisch opzicht een andere entiteit dan het platteland eromheen, maar de stad heeft nooit kunnen functioneren zonder Schouwen en Duiveland.

2021
in: publicaties

– – –

• Verschenen in: Zierikzee, acht eeuwen stad
  pagina: 8-11
• Auteurs: Jeanine Dekker en Huib Uil
• Redactie: Jeanine Dekker, Huib Uil en Ineke van den Broek (beeldredactie)
• Uitgever: Het Paard van Troje
• Goes 2021

Zierikzee balanceerde acht eeuwen lang tussen dynamiek en verstilling. Welke de motoren waren achter de ontwikkeling van de stad, op welke momenten en waardoor de stad zich vernieuwde en wanneer alles juist bij het oude bleef, zijn de vragen die centraal staan in het boek Zierikzee, acht eeuwen stad.

2021
in: publicaties

– – –

De Tweede Wereldoorlog begint voor Middelburg met beschietingen en luchtaanvallen, die een groot deel van de binnenstad in lichterlaaie zetten. Een zwarte dag, die gevolgd wordt door jaren waarin de Duitse bezetter de vrijheid van de bevolking steeds verder beperkt.

lees meer

2018
in: publicaties
tags: middelburg

• Verschenen in: De Zeeuwse streekdrachten, handboek voor het maken van kleding
  pagina: 15-19
• Redactie: Jeanine Dekker (eindredactie)
• Uitgever: WBOOKS i.s.m. Stichting De Zeeuwse streekdrachten
• Zwolle 2018

Zestien streekdrachten telde Zeeland in het verleden. Ze ontstonden vanaf het begin van de negentiende eeuw toen op het platteland in de diverse delen van Zeeland verschillen begonnen te ontstaan in de mate waarin de plattelandsbevolking de stedelijke mode volgde. Dit hoofdstuk biedt een kort overzicht van de ontwikkelingen in de mannen- en vrouwenkostuums.

2018
in: publicaties
tags: cultuurgeschiedenis, erfgoed, streekdrachten, volkscultuur

– – –

• Verschenen in: De Zeeuwse streekdrachten, handboek voor het maken van kleding
  pagina: 21-45
• Redactie: Jeanine Dekker (eindredactie)
• Uitgever: WBOOKS i.s.m. Stichting De Zeeuwse streekdrachten
• Zwolle 2018

Kleding voor de Zeeuwse streekdrachten werd voor een deel vervaardigd door vakmensen: kleermakers en naaisters. Het meer eenvoudige werk deden vrouwen en dochters zelf thuis. Met het uitsterven van de streekdrachten verdwenen niet alleen de laatste boerenkleermakers en naaisters maar ook hun vakkennis en deskundigheid. Dit hoofdstuk gaat over dit ambachtelijke werk en de beoefenaren ervan.

2018
in: publicaties
tags: ambacht & industrie, erfgoed, streekdrachten, volkscultuur

– – –

• Verschenen in: De Zeeuwse streekdrachten, handboek voor het maken van kleding
  pagina: 47-253
• Auteurs: Susan Bakx-Plasmans, Jeanine Dekker, Liza van der Heijden-van der Werff, Jolien Sturm-Francke
• Redactie: Jeanine Dekker (eindredactie)
• Uitgever: WBOOKS i.s.m. Stichting De Zeeuwse streekdrachten
• Zwolle 2018

Dit deel van het boek bevat de werkbeschrijvingen voor het maken van dertig kledingstukken – sommige met meerdere varianten – uit de Zeeuwse streekdrachten. Ik schreef hiervoor korte overzichten van de geschiedenis van elk kledingstuk.

2018
in: publicaties
tags: cultuurgeschiedenis, erfgoed, streekdrachten

– – –

• Auteurs: Jan Zwemer en Jeanine Dekker
• Uitgever: BBNC Uitgevers
• Amersfoort 2017

De historie van Zeeland in een handzaam klein boekje. Tien hoofdstukken, tien Zeeuwse iconen, en een vleugje humor.

2017
in: publicaties
tags: provinciegeschiedenis

– – –

• Verschenen in: Middelburg, gezicht van de stad
  pagina: 7-11
• Redactie: Jeanine Dekker (hoofdredactie), Tobias van Gent, Anja de Groene, Katie Heyning (beeldredactie) en Peter Sijnke
• Uitgever: Uitgeverij den Boer | de Ruiter

Middelburg was vanaf het begin een plaats waar handel, militair gewicht en bestuur zich concentreerden. Dit heeft de stad als ‘collectieve identiteit’ gevormd. Hoe en waarom Middelburg de stad is geworden die zij nu is, staat centraal in het boek Middelburg, gezicht van de stad.

2017
in: publicaties
tags: middelburg, stadsgeschiedenis

– – –

Eigen bestuur en rechtspraak waren in Middelburg gebaseerd op het stadsrecht zoals dat in 1217 – evenals op een onbekend tijdstip daarvoor – en in uitgebreide vorm in 1254 in grafelijke oorkonden was vastgelegd. Wie waren door de eeuwen heen de bestuurders van Middelburg en hoe regeerden zij? Aan welke krachten stonden zij bloot?

lees meer

2017
in: publicaties
tags: middelburg, politieke geschiedenis, sociale geschiedenis, stadsgeschiedenis

Wat speelde zich in vroeger tijden af in het dagelijks leven van de Middelburgers? Hoe organiseerden zij hun huiselijk leven, hoe vermaakten zij zich?

lees meer

2017
in: publicaties
tags: middelburg, sociale geschiedenis, stadsgeschiedenis